ترتیب نویسندگان مقاله و قواعد نویسندگی (ICMJE)
چهار شرط ICMJE
- مشارکت اساسی در طراحی پژوهش، یا گردآوری، تحلیل یا تفسیر داده‌ها.
- نوشتن پیش‌نویس یا بازبینی نقادانهٔ محتوای علمی آن.
- تأیید نهایی نسخه‌ای که منتشر میشود.
- پذیرش مسئولیت در برابر همهٔ جنبه‌های کار و پاسخ‌گویی دربارهٔ درستی آن.
کسی که فقط بودجه آورده، فقط داده در اختیار گذاشته، یا فقط سرپرستِ گروه بوده، طبق این قاعده نویسنده نیست — ولی حتماً باید در بخش سپاسگزاری (Acknowledgements) آورده شود.
ترتیب اسم‌ها چه می‌گوید؟
قاعدهٔ جهانیِ واحدی وجود ندارد و عرف هر رشته فرق می‌کند، ولی در بیشتر رشته‌های تجربی این‌طور خوانده میشود:
| جایگاه | معنای رایج |
|---|---|
| نویسندهٔ اول | بیشترین کار اجرایی و نگارشی؛ معمولاً کسی که پژوهش را جلو برده. |
| نویسندگان میانی | مشارکت‌های تخصصی: تحلیل آماری، آزمایشگاه، گردآوری داده. |
| نویسندهٔ آخر | در بسیاری از رشته‌ها، سرپرستِ علمی یا صاحبِ آزمایشگاه. |
| نویسندهٔ مسئول (Corresponding) | طرفِ مکاتبهٔ مجله؛ پاسخ‌گوی داوری و پس از چاپ. می‌تواند هر کدام از بالا باشد. |
نویسندگی افتخاری و نویسندگی پنهان
«نویسندگی افتخاری» یعنی اسمی که کاری نکرده روی مقاله بیاید، و «نویسندگی پنهان» یعنی کسی که واقعاً نوشته اسمش نیاید. هر دو از نظر COPE تخلف پژوهشی‌اند و نتیجه‌شان می‌تواند پس‌گرفتنِ مقاله (retraction) باشد — که در پروندهٔ علمی می‌ماند.
پس همکاری پژوهشی چطور درست انجام میشود؟
با مشارکتِ واقعی و ثبت‌شده. اگر قرار است کسی به پژوهشی اضافه شود، باید نقش مشخصی داشته باشد — تحلیل داده، مرور ادبیات، کار آزمایشگاهی، نگارش علمی — و همان نقش مستند شود. در اپلای‌دسک هم قاعده همین است: هر جایگاه نویسندگی نقش و شرح کار ثبت‌شده دارد و پیش از انتشار به‌دست انسان داوری میشود؛ جایگاه بدون مشارکت واقعی واگذار نمی‌شود.
پرسش‌های پرتکرار
آیا استاد راهنما باید نویسندهٔ مقاله باشد؟
بعد از سابمیت میشود نویسنده اضافه یا کم کرد؟
کارتان را با قرارداد روشن جلو ببرید
ثبت سفارش، پیشنهاد محقق‌های تأییدشده، و پرداخت مرحله‌ای — همه در پنل خودتان.
شروع کنید